CRP YÜKSEK ÇIKTI NE YAPMALIM?
CRP YÜKSEK ÇIKTI NE YAPMALIM?
CRP yüksekliği vücutta bir iltihap (enflamasyon) olduğunu gösterir.
Ama nedeni çok farklı olabilir: enfeksiyon, otoimmün hastalık, kronik stres, obezite..vs
Yaklaşım, sebebi bulmak + inflamasyonu azaltmak şeklinde olmalı.
Nedenini araştır!
- Tam kan sayımı (WBC, nötrofil vs): Enfeksiyon mu, kronik inflamasyon mu anlaşılır.
- Sedimantasyon (ESR): CRP ile birlikte yükselirse kronik inflamasyon olabilir.
- Ürik asit, ferritin, karaciğer enzimleri: Metabolik kaynaklı mı diye bakılır.
- Diş / boğaz / idrar enfeksiyonu taraması da gerekebilir.
CRP >10 mg/L genelde akut enfeksiyon göstergesidir.
3–10 mg/L arası ise düşük düzeyde, genelde kronik inflamasyon (obezite, insülin direnci, stres, sigara, vs) ile ilişkilidir.
Akut neden varsa önce onu tedavi et!
- Enfeksiyon (bakteri/viral): Doktor uygun antibiyotik veya antiviral verir.
- Romatizmal / otoimmün hastalık: Kortizon veya immün modülatör tedavi gerekebilir.
- Cerrahi / diş / idrar yolu iltihabı: Kaynak temizlenmelidir.
Kronik inflamasyon için yaşam tarzı ve beslenme
Anti-inflamatuvar beslenme önerileri
- Sebze ve meyve ağırlıklı (özellikle yeşil, mor, kırmızı renkli)
- Zeytinyağı, avokado, ceviz, badem
- Balık (özellikle somon, uskumru, sardalya) – omega-3 kaynağı
- Zerdeçal + karabiber, zencefil, yeşil çay
- Tam tahıllar ve lifli gıdalar
Kaçınılması gerekenler
- Şekerli içecekler, beyaz ekmek
- Kızartma, işlenmiş et, salam-sosis
- Trans yağlar, fazla alkol
- Sigara
CPR DÜŞÜRMEK İÇİN TAKVİYELERLE DESTEK
CRP’yi düşürmede faydalı olabilecek takviyeler:
| Takviye | Etki | Doz (genel aralık) |
| Omega-3 (EPA+DHA) | En güçlü doğal CRP düşürücü | 1000–3000 mg/gün |
| C Vitamini | Antioksidan, bağışıklık düzenleyici | 500–1000 mg/gün |
| Kurkumin (zerdeçal ekstresi) | NF-κB baskılayarak inflamasyonu azaltır | 500–1000 mg/gün |
| Koenzim Q10 (CoQ10) | Hücre oksidatif stresini azaltır | 100–200 mg/gün |
| D Vitamini | Eksikliği CRP’yi artırır, düzeltmek önemli | Kan düzeyine göre doz ayarlanır |
| Magnezyum | Eksikliği inflamasyonu tetikler | 200–400 mg/gün |
Yaşam tarzı faktörleri
- Yeterli uyku (7–8 saat)
- Stres yönetimi: Meditasyon, yürüyüş, nefes egzersizi
- Düzenli egzersiz: Haftada 3–5 gün 30 dk tempolu yürüyüş
- Kilo kontrolü: Özellikle karın çevresi yağlanma CRP’yi yükseltir