ŞAH DAMARIMDA DARLIK VAR NE YAPMALIYIM?

KAROTİS DARLIĞI (boyun atardamarı daralması), beyne giden kan akışını azaltarak felç (inme) riskini artıran önemli bir durumdur.
Ne yapılacağı, darlığın derecesine (% oranına) ve semptom olup olmamasına bağlıdır.

• <50% darlık: Hafif
• 50–69%: Orta
• ≥70%: Ciddi

• Semptomatik: Son 6 ayda geçici görme kaybı, konuşma bozukluğu, kol-bacak güçsüzlüğü, yüz felci vb. geçici iskemik atak (TIA) ya da inme geçirdiyseniz.
• Asemptomatik: Hiçbir belirti yok ama ultrason / BT anjiyoda darlık saptandı.

Tedavi Darlık Derecesine Göre Yapılır

Hafif (<50%) Darlık

• Genelde ilaç tedavisi + yaşam tarzı düzenlemesi yeterlidir.
  Tedavide:
• Aspirin veya klopidogrel (kan sulandırıcı)
• Kolesterol düşürücü (statin)
• Tansiyon ve kan şekeri kontrolü
• Sigara bırakılması

6–12 ayda bir Karotis Doppler ultrason yapılır.

Orta (50–69%) Darlık

• Semptom varsa: cerrahi düşünülebilir
• Semptom yoksa: genelde ilaç tedavisi + yakın takip
  Doppler ultrason 6 ayda bir yapılmalıdır
• Ciddi (≥70%) Darlık

• Semptomatikse:
  Tedavi cerrahi girişimdir
  • Karotis endarterektomi (CEA): Daralmış damardaki plak cerrahiyle çıkarılır.
  • Karotis stentleme: Girişimsel kardiyoloji veya radyoloji uzmanı, damara stent yerleştirir.
• Asemptomatikse:
  Ameliyat önerilebilir, çünkü inme riski yüksek.

KAROTİS DARLIĞINDA MUTLAKA BUNLARI YAP

• Sigara kesinlikle bırak
• Akdeniz tipi beslen (zeytinyağı, sebze, balık ağırlıklı)
• Düzenli yürüyüş yap (günde 30 dk, haftada 5 gün)
• Stresten uzak dur, uykuyu düzene koy
• Düzenli tansiyon ve kolesterol ölçümü yap

Acil Yardım Gerektiren Durumlar

• Ani görme kaybı (özellikle tek gözde)
• Ani konuşma bozukluğu
• Yüzde veya kolda ani uyuşma / güçsüzlük
• Denge kaybı, baş dönmesi